ماجرا با یک خبر تأییدنشده آغاز شد، اما هنوز کسی نپرسیده بود پهپاد از کجا آمده و مقصدش کجا بوده که حکم نهایی نیز صادر شد: «حوثی‌ها مکه را هدف قرار دادند». بیانیه‌ها پشت سر هم منتشر شدند، هشتگ‌ها بالا آمدند و رسانه‌هایی که ماه‌ها ویرانی مساجد و قتل‌عام مسلمانان غزه را با خونسردی روایت کرده بودند، ناگهان در قامت پاسداران حرمت قبله مسلمانان ظاهر شدند.
روایت رسمی ریاض این است که پدافند عربستان پهپادی متعلق به انصارالله را در جنوب مکه و پیش از ورود به حریم هوایی ممنوعه شهر رهگیری کرده است. با این ‌حال، تاکنون سند مستقلی درباره مبدأ پهپاد یا هدف نهایی آن ارائه نشده و انصارالله نیز این ادعا را قاطعانه رد کرده است. حزام ‌الاسد، عضو دفتر سیاسی انصارالله، ماجرا را «دروغی نخ‌نما» خوانده و یحیی سریع نیز گفته است اهداف عملیات‌های انصارالله، تأسیسات نفتی و پایگاه‌های نظامی‌اند که فرسنگ‌ها با اماکن مقدس فاصله دارند.
حتی اگر اصل پرواز پهپاد را بپذیریم، حضور یک پرتابه در آسمان اطراف شهری مقدس الزاماً به معنای هدف قرار دادن آن شهر نیست. موشک‌های ایران نیز در جریان حملات به اسرائیل از آسمان فلسطین اشغالی و حوالی مسجدالاقصی عبور کردند؛ تصاویری که به پوسترهای جذاب بدل و در حافظه تاریخی مسلمانان ثبت و ضبط شدند.
همین شتاب برای مذهبی ‌کردن ماجرا نشان می‌دهد مسئله فقط یک پهپاد نیست. عربستان پس از سال‌ها جنگ پرهزینه در یمن، نتوانست انصارالله را شکست دهد و اکنون نیز با نیرویی مواجه است که توان عملیاتی‌اش تا عمق خاک سعودی امتداد یافته است. در چنین شرایطی، تبدیل یک شکست امنیتی به «توطئه علیه مقدسات»، راهی برای پوشاندن ناکامی‌های نظامی و جابه‌جا کردن جای قربانی و متهم است. انتشار تصاویر ساقط‌ شدن یک جنگنده اف-‌۱۵ سعودی به دست انصارالله نیز تازه‌ترین نشانه از واقعیتی است که ریاض می‌کوشد زیر هیاهوی «تهدید مکه» پنهان کند.
از همین ‌جا می‌توان زبان بیانیه وزارت خارجه عربستان را بهتر فهمید؛ بیانیه‌ای که از «نقض حرمت مکان‌های مقدس» و «آزار احساسات مسلمانان» سخن می‌گوید. این حساسیت البته با کارنامه حکومتی سازگار نیست که تحت تأثیر قرائت وهابی، بخش بزرگی از آثار تاریخی مکه و مدینه و نشانه‌های صدر اسلام را از میان برده است. ریاض امروز خود را مدافع میراثی معرفی می‌کند که طی دهه‌ها، بخش‌های مهمی از آن را به نام مبارزه با شرک با خاک یکسان کرده است.
طنز تلخ‌تر آنجاست که خبر «هدف قرار گرفتن مکه» به مذاق رسانه‌ای صهیونیست‌ها هم خوش‌ آمده و آن‌ها هم سعی کرده‌اند با پوشش گسترده این خبر، در تنور این اختلاف بدمند. اسرائیلی که صدها مسجد را در غزه ویران کرده، بارها مسجدالاقصی را مورد تعرض قرار داده و جریان‌های افراطی‌اش رؤیای ساخت معبد به جای آن را پنهان نمی‌کنند، اصلاً بدش نمی‌آید نیرویی که برخلاف بسیاری از دولت‌های عربی، برای حمایت از غزه وارد میدان شده و در نگاه مسلمانان، اعتبار و جلوه‌ای درخشان پیدا کرده را به هر بهانه‌ای، بی‌اعتبار کرده و تضعیف کند.
در این میان، نقش غول رسانه‌ای قطری یعنی الجزیره از یک بازتاب‌دهنده ساده فراتر رفت. این شبکه با برجسته‌ کردن هشتگ «حوثی‌ها مکه را هدف قرار دادند» و تیترهایی عاطفی، ادعای اثبات ‌نشده ریاض را به واقعیتی تقریباً قطعی تبدیل کرد. تکذیب انصارالله هم در ادامه گزارش آمد، اما مخاطب پیش از رسیدن به آن، درون چارچوب مطلوب سعودی قرار گرفته بود.
نحوه پوشش اخبار این گونه حوادث مرا به یاد تحلیل دکتر هادی معصومی زارع از نوع تنظیم اخبار این روزهای الجزیره به‌خصوص در ماجرای ترور مولوی گرگیج در ایران می‌اندازد. معصومی زارع این شیوه را بخشی از خط رسانه‌ای گسترده‌تری می‌داند که یادآور ادبیات فرقه‌گرایانه الجزیره در عراق و سال‌های نخست بحران سوریه است. به اعتقاد او، نحوه پوشش رخدادهای ایران، از اخبار مرتبط با مولوی گرگیج تا حوادث سیستان ‌و بلوچستان می‌تواند در خدمت فعال‌ کردن گسل‌های قومی و مذهبی باشد. از این منظر، ماجرای مکه نیز حلقه‌ای از روندی است که احتمالاً ادامه خواهد یافت و باید منتظر روایت‌های متهورانه‌تر و اتهام‌هایی بود که پیش از ارائه سند، مستقیماً احساسات مذهبی را هدف می‌گیرند.